Waarom een frisse blik altijd onder water begint
In mijn vorige blog deelde ik het enthousiaste verhaal achter het vernieuwde
Oog op Coaching en Training. Een nieuwe huisstijl, aangescherpte programma’s en één helder kompas:
Ieder uniek, samen krachtig. Ik sprak over het belang van een frisse blik op je schoolteam. Maar als we écht eerlijk zijn, waar begint zo’n frisse blik dan?
Het antwoord ligt niet in een nieuwe vergaderstructuur, een herzien beleidsplan of een strakke planning op het whiteboard. Een frisse blik begint onder het wateroppervlak. Het begint bij de onderstroom.
De ijsberg van de lerarenkamer
Binnen scholen zijn we meesters in het managen van de bovenstroom. Dit is alles wat we kunnen zien, meten en vastleggen: de doelen, de lesmethodes, de taakverdeling en de protocollen. Als er frictie ontstaat in een team, zijn we vaak geneigd om aan deze knoppen te draaien. We plannen nóg een vergadering, herformuleren de visie of passen de eilandjesstructuur aan.
Maar waarom voelt het dan toch zo vaak als trekken aan een dood paard?
Dat komt omdat een schoolteam zich gedraagt als een ijsberg. De bovenstroom is slechts het topje dat boven het water uitsteekt. De echte koers? Die wordt bepaald door de enorme massa onder de waterlijn: de
onderstroom. Hier bevinden zich de ongeschreven regels, de ingesleten patronen, de angst om je kwetsbaar op te stellen, en de onuitgesproken irritaties die als een onzichtbare rem op de schoolontwikkeling drukken.
Wanneer de dynamiek een eilandjescultuur wordt
In de onderstroom ontstaat vaak de ruis die de samenwerking lamlegt. Het ontbreekt onderwijsteams zelden aan inzet; iedereen wil het beste voor de leerling. Maar ergens in de communicatie gaat het mis.
De snelle, actiegerichte collega rent ongeduldig vooruit en voelt zich geremd door de rest. De zorgvuldige, behoudende collega voelt zich juist overspoeld en trekt zich terug. Wat in de bovenstroom vervolgens wordt gelabeld als 'weerstand', is in de onderstroom vaak niets anders dan het spreken van een compleet andere 'taal'.
Zodra we die onderliggende behoeften niet herkennen en waarderen, trekt iedereen zich terug op zijn eigen eilandje. De verbinding verdwijnt, er ontstaat een vermoeiende sfeer van 'wij tegen zij', en je bent als schoolleider plotseling meer tijd kwijt aan het managen van onderlinge wrijving op de gang dan aan de kwaliteit van het onderwijs.
Ruimte maken voor wat er werkelijk toe doet
Mijn missie met Oog op is om werkelijke verandering te brengen. En dat ontstaat pas als je de onderstroom bespreekbaar durft te maken. Niet door zware, psychologische trajecten, maar door teams een eerlijke spiegel en een gezamenlijke taal te geven.
Door methodieken zoals
Diferenci in te zetten, leg ik de 'bedrading' van het team bloot. Waarom versnelt de één en remt de ander? Als je begrijpt hoe je collega is geprogrammeerd om informatie te verwerken en te communiceren, verandert irritatie in oprecht respect. De verschillen binnen je team worden dan geen obstakels meer, maar juist de noodzakelijke bouwstenen voor een compleet en slagvaardig geheel.
Zodra de onderstroom weer vrijuit mag stromen, gebeurt er iets moois in de lerarenkamer. De ruis verdwijnt, de energie keert terug en de eilandjes maken plaats voor een krachtig, verbonden 'ons'-gevoel. En dat is precies de plek waar de focus weer teruggaat naar waar het werkelijk om draait: de passie voor het vak en de groei van het kind.
Benieuwd hoe het met de onderstroom in jouw team zit? Herken de signalen voordat ze de schoolontwikkeling blokkeren. Download nu mijn gratis gids 'De Onderwijs onderstroom' of doe direct De Eilandjes-check op de website om te zien waar jouw team staat.
IEDER UNIEK, SAMEN KRACHTIG!
Laten we samen onder water kijken.
Hartelijke groet,
Barbara, Oog op Coaching en Training
